فیدان: توافق ایران و آمریکا فراتر از تنگه هرمز اهمیت دارد
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، شامگاه شنبه در مصاحبهای با رسانه ترکیهای «تیجیآرتی هابر» به مذاکرات درباره تنگه هرمز، نشست APEC، روابط ترکیه و آمریکا، توافق مکه و وضعیت غزه پرداخت.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، شامگاه شنبه در مصاحبهای با رسانه ترکیهای «تیجیآرتی هابر» درباره تنگه هرمز، گذرگاه راهبردی انتقال نفت جهان میان ایران و عمان، گفت: «روند مذاکرات در جریان است. پیامهایی میان طرفهای درگیر رد و بدل میشود و هر یک از طرفین خواستههایی را مطرح کردهاند.»
او افزود که امروز با نخستوزیر قطر، یکی از میانجیگران این مذاکرات، گفتوگو کرده و تلاشها همچنان ادامه دارد؛ ترکیه نیز هر کاری از دستش برمیآید برای پیشبرد این روند انجام میدهد. فیدان تاکید کرد: «توافق میان ایران و آمریکا فراتر از بازگشایی تنگه هرمز اهمیت دارد زیرا چنین توافقی میتواند به جلوگیری از وقوع یک بحران مالی جهانی نیز کمک کند.»
فیدان خاطرنشان کرد که بار اقتصادی جنگ و حلنشدن این بحران برای بسیاری از کشورها سنگینتر شده و پیامدهای بسیار مخربی برای بسیاری از کشورها در پی خواهد داشت. او گفت در تماسهایی که با همتایان اروپایی خود از جمله وزیران، نخستوزیران و روسای جمهور داشته، متوجه شده است که رهبران این کشورها با فشارهای اقتصادی سنگینی روبهرو هستند؛ فشارهایی که بهندرت درباره آنها علنا صحبت میکنند.
نشست APEC و روابط قدرتهای بزرگ
فیدان دیدار سهجانبه شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حاشیه نشست مجمع همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در چین را «مهم» توصیف کرد. او گفت: «جهان بر اساس نظام دولت-ملتها اداره میشود؛ نظامی که در آن هر کشور به اعتبار برخورداری از جایگاه یک دولت، حقوقی دارد و متناسب با میزان قدرت خود نیز نفوذ اعمال میکند. همچنین، نظم هژمونیک که بلافاصله پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت، دیگر کارکرد و فایده چندانی ندارد.»
فیدان استدلال کرد که ایالات متحده در دوران دولت ترامپ، راهبرد جهانی خود را مورد بازنگری قرار داده و تصمیم گرفته است نقشهایی را که از زمان جنگ جهانی دوم بر عهده داشته، تغییر دهد. این تغییر رویکرد حوزههایی مانند امنیت اروپا، جایگاه آمریکا در منطقه آسیا-اقیانوسیه و نیمکره غربی را دربرمیگیرد و همچنین در عزم جدید و جدی واشنگتن برای رقابتهای فناورانه و اقتصادی نمود پیدا کرده است.
درباره روسیه، فیدان گفت این کشور پس از آمریکا، دومین زرادخانه بزرگ هستهای جهان را در اختیار دارد و همچنان از منابع اقتصادی برخوردار است و با وجود جنگ اوکراین، همچنان پابرجا مانده است. او افزود: «بعید است از این دیدار یک اقدام جسورانه و تعیینکننده حاصل شود. تجارت جهانی بهطور مفصل در این نشست مورد بحث قرار گرفته است. با این حال، گفتوگو میان این قدرتها درباره اختلافاتشان اهمیت دارد زیرا حتی اگر مشکلات حلوفصل نشوند، چنین مذاکراتی میتواند مانع وخیمتر شدن آنها شود.»
او در پایان این بخش، با تاکید بر اینکه مذاکره و گفتوگوی مستقیم میان قدرتهای هستهای با یکدیگر «اهمیتی فوقالعاده» دارد، گفت: «برای دستیابی به بهبود واقعی در روابط، لازم است منافع این قدرتها به یکدیگر نزدیک و همسو شود.»
سامانههای دفاعی و روابط ترکیه و آمریکا
در پاسخ به پرسشی درباره انتظارات آنکارا از واشنگتن، از جمله لغو تحریمهای کاتسا (CAATSA) و حلوفصل اختلافات مربوط به جنگندههای اف-۳۵ و سامانههای اس-۴۰۰، فیدان گفت: «تاخیرهایی که رفع آنها به اختیارات دولت آمریکا وابسته بود، اکنون در حال برطرف شدن است. این موارد شامل گسترش تجارت دوجانبه و رفع موانع موجود در صنعت دفاعی میشود.»
فیدان تاکید کرد که برخی مسائل مرتبط با این قانون، دارای مقررات اجرایی هستند که آنکارا همچنان در تلاش است موانع مربوط به آنها را برطرف کند. او گفت اراده سیاسی برای حل این موضوع از یک سال و نیم پیش وجود داشته، اما این مسئله تا حدی به میدان رقابت و لابیگری میان دو جریان «اول آمریکا» و «اول رژیم صهیونیستی» تبدیل شده است. فیدان افزود: «لابیها در سیاست آمریکا نفوذ و وزن قابلتوجهی دارند، اما دولت آمریکا برای اقدام در این زمینه اراده لازم را دارد و ترکیه نیز میکوشد این موضوع را به شکلی نظاممند و با انضباط پیش ببرد.»
فیدان روابط میان رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، و دونالد ترامپ را «الگویی قابلتوجه از دیپلماسی رهبران» توصیف کرد و گفت مسائل متعددی چه در عرصه عمومی و چه در پشت درهای بسته، از طریق این روابط مدیریت شده و برخی از آنها نیز حلوفصل شدهاند.
او خروج نیروهای آمریکایی از سوریه و عراق را برای تحقق طرح ترکیه در راستای ایجاد منطقهای عاری از تروریسم «حیاتی» دانست و گفت کمک به برقراری و حفظ ثبات در سوریه، تاثیر بسیار مثبتی بر امنیت ترکیه و ثبات منطقه داشته است.
واشنگتن در سال ۲۰۱۹ ترکیه را از برنامه تولید جنگنده اف-۳۵ کنار گذاشت و در سال ۲۰۲۰، بهدلیل خرید سامانههای پدافند هوایی اس-۴۰۰ روسیه، تحریمهای کاتسا را علیه سازمان صنایع دفاعی این کشور اعمال کرد.
توافق مکه و جنگ غزه
فیدان با بیان اینکه روند ایجاد ساختارهای نهادی «توافق مکه» بهخوبی پیش میرود، افزود: «تصمیمات اصلی اتخاذ شده و سازوکارهای اساسی این ائتلاف شکل گرفتهاند و اکنون جزئیات آن، از جمله تصمیمگیری درباره تشکیل دبیرخانه و ستاد فرماندهی نظامی، در حال تکمیل شدن است.»
او تصریح کرد: «این توافق علیه هیچ کشوری تشکیل نشده است. اعضای آن به یکدیگر اطمینان میدهند که به هم حمله نخواهند کرد و در برابر هر طرفی که به یکی از اعضا حمله کند، در کنار یکدیگر خواهند ایستاد.»
فیدان در پاسخ به پرسشی درباره انتقادهایی که مدعیاند بندی مشابه ماده ۵ پیمان ناتو بلافاصله فعال خواهد شد، گفت: «زبان سیاسی معمولا با اغراق همراه است. ماده ۵ ناتو در طول تاریخ این پیمان تنها یک یا دو بار مورد استناد قرار گرفته و ترکیه هرگز در چنین شرایطی قرار نگرفته و با رقبای خارج از اردوگاه غرب، مانند روسیه یا چین، نیز به این شکل مواجه نشده است.»
هاکان فیدان با اشاره به جنایات رژیم صهیونیستی در غزه گفت: «شاید خون کسانی که در این جنگ کشته شدهاند، در مقطع کنونی نتواند مانع نسلکشی شود، اما تغییرات بسیار زیادی در جهان ایجاد خواهد کرد. ترکیه هماکنون شاهد چنین تغییراتی است.»
او وضعیت فعلی غزه را تشریح کرد و گفت ترکیه هزاران کانکس دارد که در زمان وقوع زلزله از آنها استفاده کرده است؛ رئیسجمهور این کشور دستور داده است که این کانکسها به غزه ارسال شوند. فیدان افزود که در این زمینه اقدامات و تلاشهای گستردهای انجام شده، اما رژیم صهیونیستی به این دلیل که کانکسها از جنس فلز هستند، اجازه ورود آنها به غزه را نمیدهد. او گفت رژیم صهیونیستی مدعی است که حماس ممکن است از این فلزات برای ساخت سلاح استفاده کند.
منبع: www.isna.ir

جفریز: دموکراتها برای پایان جنگ با ایران اقدام میکنند



