احمد بخشایش: باید به سمت ساخت سلاح هستهای برویم
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار پارلمانی تابناک، دیدگاههای خود را درباره تحولات منطقه، تنگه هرمز، دکترین هستهای و اهداف آمریکا تشریح کرد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از تابناک، احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار پارلمانی تابناک، به تشریح دیدگاههای خود درباره تحولات اخیر منطقه، چشمانداز تقابل ایران و آمریکا، وضعیت تنگه هرمز، ضرورت بازنگری در دکترین هستهای، اهداف واشنگتن از فشار بر تهران و همچنین نقش مجلس در تصمیمگیریهای مرتبط با جنگ و سیاست خارجی پرداخت.
پایان محاصره و فشار تدریجی
بخشایش اردستانی با اشاره به آنچه «سیاست آبپز کردن قورباغه» مینامد، معتقد است طرفین در حال افزایش تدریجی فشار بر یکدیگر هستند و گذشت زمان میتواند در محاسبات دو طرف اثرگذار باشد. او گفت ایران سیاست آبپز کردن قورباغه را دنبال میکند؛ یعنی بهتدریج سعی میکند فشار را بر مردم آمریکا افزایش دهد و آنها هم تلاش میکنند تا فشار را بر مردم ایران بیشتر کنند.
به گفته او، ایران منتظر انتخابات کنگره بود و مردم آمریکا در انتخابات به دموکراتها رأی دادند؛ اختلافی که به تعبیر او قابلتوجه بود و به ۵۷ رسید. معنای این اتفاق آن است که مردم آمریکا از سیاستهای ترامپ در حمله به ایران و همچنین افزایش تورم و قیمت بنزین و گازوئیل ناراضی هستند.
بخشایش اردستانی همچنین گفت مردم آمریکا در دو مقطع به مردم دنیا کمک کردند؛ یکی در جنگ ویتنام در سال ۱۹۶۵ که با برگزاری تظاهرات علیه سیاستمداران خود، زمینه خروج آمریکا از ویتنام را فراهم کردند و دیگری در ارتباط با ایران که در جریان جنگ، نارضایتی خود را از این وضعیت در انتخابات نشان دادند.
او افزود از این به بعد شرایط به جو روانی و تبلیغاتی بستگی دارد و کار به جایی رسیده که ترامپ مجبور شده به شی جین پینگ، پوتین، قطریها و پاکستانیها پناه ببرد تا راهی برای خروج از این وضعیت پیدا کند؛ راهی که بتواند از طریق آن، نوعی تصویر پیروزی و برد برای خود ایجاد کند.
بخشایش اردستانی گفت هرچه زمان میگذرد، ظاهراً این زمان به نفع ایران است. امروز ایران سه فروند از ابرنفتکشهای خود را راهی چین میکند تا مشخص شود آیا آمریکا در اقیانوس هند و دریای سرخ نیز محاصره را ادامه میدهد یا خیر. ایران کشورهای امارات، عربستان، بحرین و کویت را تهدید کرده است که اگر کشتیهایش هدف قرار بگیرند، زیرساختهای نفتی آنها را هدف قرار خواهد داد. در واقع، نوعی تعامل و تبادل تهدید را در نظر گرفته است.
او همچنین گفت سیاست «نه جنگ و نه مذاکره» کلاف سردرگمی است که بر جامعه ایران حاکم شده و باید این کلاف باز شود. بالاخره ایران باید نفت خود را بفروشد و کالا و تجهیزات مورد نیازش را وارد کند. البته از راههای گوناگون واردات انجام میشود، اما بهتر است این کار از مسیر دریا نیز صورت بگیرد.
بخشایش اردستانی در این بخش گفت: «به نظر من، این وضعیت به انتهای خود نزدیک شده است؛ چراکه آمریکاییها نمیتوانند محاصره را تا قیامت و برای سالها ادامه دهند. هر روزی که میگذرد، میلیاردها دلار برای آنها هزینه دارد. وقتی میبینند ایران به زانو درنمیآید و وارد مذاکره مستقیم نمیشود، ممکن است از ادامه محاصره دست بکشند. اگر محاصره را بردارند، به معنای وقوع نوعی پیروزی برای ایران خواهد بود.»
او امیدوار است این سه کشتی با لابیهای پشتپرده بتوانند از محاصره عبور کنند. اگر این اتفاق بیفتد، فضای روانی تا حدودی آرام خواهد شد؛ اما اگر آمریکاییها حتی یکی از این سه کشتی را هدف قرار دهند، نبرد مستقیم شدت بیشتری پیدا میکند.
تنگه هرمز بهعنوان اهرم راهبردی
بخشایش اردستانی درباره تنگه هرمز گفت دو مسئله وجود دارد. تنگه هرمز تاکنون تحت حاکمیت ایران بوده، اما ایران استفاده بهینهای از آن نمیکرد؛ چون کشورهای غربی مرتب ایران را تحریم میکردند و ایران ابزار مؤثری برای مقابله در اختیار نداشت. از زمان جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه و سپس جنگ ۱۳ روزه، تنگه هرمز به یکی از اهرمهای مؤثر ایران تبدیل شد؛ بهطوری که ایران در طول این ۹ ماه، سلطه خود بر تنگه هرمز را نشان داده است.
او گفت در اینجا دو کار میتوان انجام داد؛ ایران میتواند از تنگه هرمز درآمد کسب کند و امنیت آن را تضمین کند تا در تعامل با جهان، دیگر تحریم نشود و هزینهای نیز بابت عبور کشتیها دریافت کند. از سوی دیگر، تنگه هرمز میتواند یک اهرم فشار باشد؛ به این معنا که اگر کشوری ایران را تحریم کند، ایران نیز اعلام کند اجازه عبور کشتیهای آن کشور را نمیدهد. در چنین شرایطی، آن کشور ناچار میشود با ایران به سازگاری برسد.
بخشایش اردستانی افزود تا جایی که اطلاع دارد، ایران معمولاً از کار خود دست نمیکشد و در نهایت کاری میکند که کشتیها از مسیر مشترک میان ایران و عمان عبور کنند و هزینههایی نیز بپردازند. او همچنین گفت ما تاکنون ۷۳۰۰ شهید به خاطر تنگه هرمز و بحثهای هستهای تقدیم کردهایم. بنابراین، ایران دو اهرم دارد؛ یکی موضوع هستهای و دیگری تنگه هرمز که اهمیت آن پس از پرونده هستهای بیشتر میشود.
تغییر دکترین هستهای
بخشایش اردستانی درباره تغییر دکترین هستهای گفت چند عامل باعث شده است افکار عمومی، نمازجمعهها و حاکمیت ایران به سمتوسوی تغییر دکترین هستهای حرکت کنند. تاکنون میگفتیم به دنبال بمب اتمی نیستیم؛ چون باعث از بین رفتن نسل بشر میشود. اما از این به بعد، دو مسئله مطرح شده است؛ نخست اینکه اگر بمب هستهای داشته باشیم، بازدارندگی ما قویتر خواهد بود. دوم اینکه خود آمریکا، غرب و ترامپ با صحبتهایشان ما را به سمت ساخت سلاح هستهای سوق میدهند.
او گفت وقتی رژیم صهیونیستی رهبر ما را به شهادت رساند، گفتند که فکر میکردند ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) خارج میشود و در واقع ساخت بمب هستهای را آغاز میکند. خود ترامپ نیز وقتی صحبت میکرد، میگفت اگر ایران بمب هستهای داشته باشد، من هر روز صبح باید به رهبر آن سلام صبحبخیر بگویم.
بخشایش اردستانی افزود پمپئو در پاسخ به این سؤال که چرا با کره شمالی کاری ندارید، اما با ایران برخورد میکنید، گفته بود کره شمالی سلاح هستهای دارد. این اظهارات و مجموعه این اتفاقات باعث شده افکار عمومی در ایران به این سمتوسو کشیده شود که ما به سلاح هستهای نیاز داریم؛ چون میتواند بازدارندگی ایجاد کند.
او گفت البته عدهای هم معتقدند سلاح هستهای بازدارنده نیست؛ چراکه برای مثال پاکستان، هند و رژیم صهیونیستی نیز سلاح هستهای دارند، اما ما وارد جنگ با رژیم صهیونیستی شدیم و رژیم صهیونیستی از سلاح هستهای استفاده نکرد. با این حال، از نگاه او، این مسئله به معنای آن نیست که ما نباید چنین سلاحی داشته باشیم.
بخشایش اردستانی در این بخش گفت: «البته مشکلاتی نیز در داخل و در روابط خارجی داریم. برای مثال، چین و روسیه به ما احتیاطاً میگویند به سمت بمب هستهای نرویم تا در سازمانهای بینالمللی از ما حمایت کنند. اما به هر صورت، چه سلاح هستهای داشته باشیم و چه نداشته باشیم، آمریکا و رژیم صهیونیستی به ما حمله کردهاند. بنابراین، بهتر است یک بار برای همیشه بمب هستهای بسازیم و داشته باشیم تا از بازدارندگی آن استفاده کنیم؛ حتی اگر در جایی هرگز از آن استفاده نکرده باشیم و نکنیم.»
هدف آمریکا از تقابل با ایران
بخشایش اردستانی درباره هدف آمریکا گفت هدف آمریکا و غرب بهطور کلی کنار زدن جمهوری اسلامی است. آنها از جمهوری اسلامی خوششان نمیآید؛ چون جمهوری اسلامی در مقابل غرب و آمریکا قد علم کرده و در برابر استکبار ایستاده است.
او گفت آمریکا دوست ندارد جمهوری اسلامی وجود داشته باشد؛ زیرا ایران در زمان شاه در اختیار آمریکا بود و ژاندارم منطقه محسوب میشد. آمریکا هنوز هم دوست دارد ایران ژاندارم منطقهاش باشد، اما در حال حاضر نمیتواند این خواسته را به زبان بیاورد. به همین دلیل، ناچار است ابزارها و شاخصهایی را مطرح کند و از ایران ایراد بگیرد. برای مثال، یکی از این ایرادها مسئله هستهای است و میگویند جمهوری اسلامی نباید برنامه هستهای داشته باشد؛ چون به تعبیر آنها، دولت ایران دولتی ناآرام است.
بخشایش اردستانی افزود در مجموع، آمریکا ابزارهایی ایجاد میکند تا ایران را تحت فشار قرار دهد و دستکم آن را تضعیف کند تا نتواند در منطقه خاورمیانه بهعنوان یک قدرت بزرگ و مسلط ظاهر شود. بنابراین، هدف آمریکا از تقابل با ایران، از بین بردن جمهوری اسلامی است؛ اما این هدف را از مسیر ابزارهایی مانند پرونده هستهای و تنگه هرمز دنبال میکند.
او گفت حالا تنگه هرمز نیز به این ابزارها اضافه شده و به تعبیر او، قوز بالای قوز شده است؛ یعنی ایران از یک طرف میخواهد سلاح هستهای داشته باشد و در برابر آمریکا قرار بگیرد و از طرف دیگر میخواهد از تنگه هرمز در برابر تحریمها استفاده کند.
بخشایش اردستانی همچنین گفت ایران نیز اقداماتی انجام میدهد؛ از جمله تشکیل جبهه مقاومت که برای متحدان آمریکا در منطقه مشکل ایجاد میکند. کشورهایی مانند عربستان، امارات و بحرین از فعالیت گروههایی مانند حشدالشعبی در عراق، حزبالله در لبنان و حوثیها در یمن ناراحت هستند. آنها احساس میکنند بهتنهایی نمیتوانند با ایران مقابله کنند و به همین دلیل از آمریکا میخواهند با ایران مقابله کند و در این مسیر به آمریکا پول میدهند. گاهی نیز کشوری مانند امارات اعلام میکند که در کنار آمریکا علیه ایران میجنگد؛ در حالی که عربستان تاکنون هزینه کرده، اما مستقیماً با ما نجنگیده است.
چندصدایی در سیاست خارجی
بخشایش اردستانی درباره چندصدایی در سیاست خارجی گفت راهبرد ما در ارتباط با غرب که از سوی نظام تعیین میشود، مشخص است؛ اما دیدگاههای مختلف را باید به فال نیک گرفت. بالاخره کسانی که درباره سیاست خارجی و راهبردها صحبت میکنند، به منافع ملی فکر میکنند؛ اما هرکدام منافع ملی را از زاویهای متفاوت میبینند.
او گفت یک نفر منافع ملی را در جبهه مقاومت میبیند، دیگری در مذاکره، فردی دیگر در آباد کردن داخل کشور و عدهای نیز معتقدند باید شهرهای موشکی کمتری بسازیم و بیشتر به آبادانی کشور توجه کنیم. دیدگاهها متفاوت است، اما معنای آن این نیست که این افراد ذاتاً با یکدیگر اختلاف دارند.
بخشایش اردستانی افزود وقتی جمهوری اسلامی تصمیم میگیرد در یک جنگ مقابله کند، دیدیم که همه مردم، چهرهها و شخصیتها پشت ایران و جمهوری اسلامی قرار میگیرند. بنابراین، وجود دیدگاههای متفاوت، نوعی پویایی در سیاست خارجی را نشان میدهد.
امنیت جمعی در منطقه
بخشایش اردستانی درباره ارتباط ایران با کشورهای همسایه گفت مشکل ایران با کشورهای همسایه خلیج فارس این است که پیش از انقلاب، ایران قدرت منطقهای بود و ژاندارم منطقه محسوب میشد و کشورهای دیگر از آن پیروی میکردند. ظاهراً آرامش وجود داشت. پس از انقلاب، مشکل از جایی آغاز شد که کشورهای همسایه از دریچه چشم آمریکا به ایران نگاه کردند.
او گفت این کشورها متحد آمریکا شدند و آمریکا نیز هر زمان به آنها نیاز داشته باشد، پول، سرمایه و نفتشان را به آمریکا میبرد و در آنجا سرمایهگذاری میکند و از منابع آنها استفاده میکند. در مقابل، به آنها میگوید امنیتشان را تأمین خواهد کرد. وقتی این کشورها از دریچه آمریکا به ایران نگاه میکنند، ایران را تهدید میپندارند.
بخشایش اردستانی افزود اگر قرار باشد امنیت جمعی در منطقه شکل بگیرد، باید خود این کشورها به این نتیجه برسند که به امنیت جمعی نیاز دارند. برای مثال، پاکستان، عربستان و ترکیه آمدند و با سرلشگر رضایی صحبت کردند. این اتفاق نشان میدهد تا حدودی به این نتیجه رسیدهاند که باید با ایران گفتوگو کنند. اما اگر بخواهند از نگاه آمریکا وارد مسائل منطقه شوند، چنین سازوکاری شکل نمیگیرد.
او گفت گاهی اوقات نیز بیشترین تنش میان آمریکا و ایران ناشی از تحریکهایی است که کشورهای عربی خلیج فارس انجام میدهند و به آمریکا و رژیم صهیونیستی میگویند ما پول شما را میدهیم تا با ایران بجنگید و آن را تضعیف کنید، اما از بین نبرید. آنها نیز به دنبال چنین وضعیتی هستند.
بخشایش اردستانی افزود ما در ۴۷ سال گذشته به آنها تعرضی نداشتهایم و خودشان نیز متوجه بودهاند که برای مثال، رژیم صهیونیستی به قطر حمله کرده یا آمریکا به عراق حمله کرده است؛ نه ایران. اگر آنها چنین تصوری داشته باشند، میتوانیم راحتتر به سمت امنیت جمعی حرکت کنیم. از زمان دو جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، نیز دیدیم که چون رژیم صهیونیستی به ایران حمله کرد و ایران هم پاسخ داد، پس از آن تقریباً دیگر حملهای میان دو طرف صورت نگرفت. عربستان نیز تاکنون به ما حمله نکرده است؛ هرچند ممکن است به آمریکاییها کمک کرده و پایگاه در اختیار آنها قرار داده باشد، چون متحد راهبردی آمریکا است. اما امارات هم به ما حمله کرده و هم پایگاه در اختیار آمریکاییها قرار داده است.
او در پایان این بخش گفت اینکه بگوییم میتوانیم با آنها امنیت دستهجمعی برقرار کنیم، به این بستگی دارد که آمریکا تا چه اندازه به آنها اجازه چنین کاری را بدهد.
وحدت ملی در شرایط تهدید
بخشایش اردستانی درباره وحدت ملی گفت وحدت از دیدگاه جریانهای مختلف و متکثر، معانی متفاوتی دارد. وحدت از نگاه جریانی که گفتمان حاکم بر کشور را در اختیار دارد و شبها در میدانها حضور پیدا میکند و میگوید حافظ انقلاب بوده و اجازه نداده است ضدانقلاب بیرون بیاید، یک معنا دارد. وحدت از نگاه دولتمردان و گفتمان وفاق نیز معنای دیگری دارد و وحدت از دیدگاه گروههای دیگر هم معنای متفاوتی پیدا میکند.
او در این بخش گفت: «در نهایت، انسجام ملی مانند چتری است که باید تمام جامعه را پوشش دهد. جامعه با وجود همه اختلافها و تنوع دیدگاهها میتواند متحد باشد؛ به شرطی که حرف همه بخشهای جامعه شنیده شود. در تلویزیون و رادیو باید همه گروهها امکان صحبت کردن داشته باشند؛ نه اینکه یک گروه صحبت کند و بقیه فقط شنونده باشند و سکوت کنند و حرفهایشان را در دل نگه دارند. این روش درست نیست. یا برای مثال، یک گروه در نمازجمعهها هرچه میخواهد میگوید، به نمایندگان مجلس توهین میکند، به رئیسجمهور حمله میکند و توهین میکند و بعد می گویند که ما به دنبال وحدت هستیم، این هم درست نیست.»
منبع: tabnak.ir

طاهرنژاد: منافع ملی برای عدهای اولویت نیست





