معمای ۵۱ سال در اظهارات ترامپ؛ از نفت شاه تا ترور مستشاران
ترامپ در اظهاراتی به سابقه ۵۱ ساله چالش ایران و آمریکا اشاره کرده و این عدد با تاریخ تأسیس جمهوری اسلامی همخوانی ندارد؛ یک کارشناس مسائل آمریکا پشت این عدد را در تحولات نفتی دهه ۱۳۵۰ و ترور مستشاران آمریکایی جستوجو میکند.

به گزارش تبریز فوری به نقل از عصر ایران، ترامپ در اظهاراتی به سابقه ۵۱ ساله چالش ایران و آمریکا پرداخته است. این عدد با تاریخ تأسیس جمهوری اسلامی ایران همخوانی ندارد؛ جمهوری اسلامی ایران در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ رسماً تأسیس شده و هنوز ۴۸ ساله نشده است. با احتساب پیروزی انقلاب در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ نیز ۵۰ روز اضافه میشود. بنابراین پرسش این است که آیا عدد ۵۱ لغزش زبانی است یا منظور خاصی دارد.
اگر این عدد لغزش زبانی نباشد و تعمدی باشد، این احتمال مطرح میشود که منظور ترامپ صرفاً جمهوری اسلامی نباشد، بلکه بخشی از تاریخ روابط ایران و آمریکا در دوران حکومت پهلوی را نیز در نظر داشته باشد؛ بهویژه حوادثی مانند ترور مستشاران آمریکایی در دهه ۱۳۵۰. البته احتمال لغزش زبانی یا اشتباه در محاسبه نیز وجود دارد. پرسش مهم این است که آیا ترامپ آگاهانه به سالهای پیش از انقلاب اشاره میکند و میخواهد مسئولیت تاریخی اقدامات گروههای مسلح در دوران شاه را نیز در چارچوب تقابل کنونی با ایران مطرح کند، یا عدد ۵۱ صرفاً یک اشتباه لفظی است.
ریشههای تاریخی تنش از دید کارشناس
به گزارش عصر ایران، امیر علی ابوالفتح، کارشناس مسائل آمریکا، در این باره اظهار داشت: «میخواهم درباره ریشههای تاریخی تنش میان ایران و آمریکا و احتمال وقوع جنگ در شرایط فعلی توضیحی داشته باشم.» او گفت برخی تحلیلگران معتقدند یکی از زمینههای اختلاف ایران و آمریکا به تحولات نفتی دهه ۱۳۵۰ بازمیگردد.
پس از جنگ رمضان (جنگ اعراب و رژیم صهیونیستی در اکتبر ۱۹۷۳)، کشورهای عربی صادرکننده نفت، صادرات نفت به برخی کشورهای غربی را تحریم کردند. در نتیجه، قیمت نفت بهشدت افزایش یافت و تقریباً چهار برابر شد. در آن مقطع، شاه ایران نیز از افزایش قیمت نفت حمایت میکرد؛ موضوعی که نارضایتی شرکتهای بزرگ نفتی آمریکایی و کشورهای صنعتی غرب را به دنبال داشت. حتی گفته میشود شاه در برابر فشارها و تهدیدهای غرب مواضع محکمی اتخاذ کرده بود. به همین دلیل، برخی معتقدند که از همان زمان، کشورهای غربی بهتدریج حمایت خود را از شاه کاهش دادند و زمینههای سقوط حکومت او فراهم شد. البته این فقط یکی از تحلیلها درباره عوامل وقوع انقلاب اسلامی است و نمیتوان آن را تنها علت سقوط حکومت پهلوی دانست.
ترور مستشاران آمریکایی در دهه ۱۳۵۰
ابوالفتح در ادامه گفت در دهه ۱۳۵۰، گروههایی مانند سازمان مجاهدین خلق و برخی جریانهای چریکی، اقداماتی مسلحانه علیه مستشاران و نظامیان آمریکایی مستقر در ایران انجام دادند و تعدادی از اتباع آمریکایی را ترور کردند. به نظر میرسد ترامپ نیز در برخی اظهارات خود به این سابقه تاریخی و کشتهشدن آمریکاییها در ایران اشاره میکند.
ابهام در روابط کنونی تهران و واشنگتن
ابوالفتح در پایان گفت: «حالا پرسش اصلی این است: آیا این دو موضوع تاریخی، یعنی اختلافات نفتی دوران شاه و کشتهشدن اتباع آمریکایی در دهه ۱۳۵۰، در محاسبات و مواضع کنونی دولت آمریکا و ترامپ درباره ایران تأثیرگذار هستند». او افزود در این زمینه باید گفت درباره شرایط فعلی روابط تهران و واشنگتن ابهامهای زیادی وجود دارد. تا همین چند هفته پیش، بسیاری تصور میکردند حمله نظامی آمریکا به ایران ممکن است هر لحظه اتفاق بیفتد و حتی برخی از احتمال اقدام نظامی در روزهای آینده صحبت میکردند. اما اکنون به نظر میرسد که دو طرف تا حدودی از مواضع جنگطلبانه فاصله گرفتهاند.
منبع: www.asriran.com

دعوت آیزنکوت از لیکود برای مذاکره درباره تشکیل کابینه






