۳۰ آبان ۱۴۰۵، شنبه تبریز ۱۴°
دلار۲۶۹٬۹۷۰ تومان • ٪۰٫۰۰یورو۲۹۶٬۸۶۰ تومان ▼ ٪۰٫۱۶درهم۷۳٬۵۹۷ تومان ▲ ٪۰٫۰۷لیر۵٬۳۸۰ تومان ▲ ٪۰٫۵۶پوند۳۵۳٬۶۴۰ تومان ▼ ٪۰٫۳۸طلای ۱۸ عیار۲۳٬۱۳۲٬۴۰۰ تومان ▼ ٪۴٫۹۹
تبریز فوری
خبر فوری

سید عباس عراقچی: مواد هسته‌ای از کشور خارج نخواهد شد

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در مصاحبه‌ای گفت طرح دو روزه ایران همچنان روی میز است و مواد هسته‌ای از کشور خارج نخواهد شد.

· ۱۳ دقیقه مطالعه
سید عباس عراقچی: مواد هسته‌ای از کشور خارج نخواهد شد
تصویر منتشرشده همراه با این مصاحبه

به گزارش تبریز فوری به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در مصاحبه‌ای گفت طرح پیشنهادی دو روزه ایران کاملاً عملیاتی است و موضع فعلی ایران این است که آن طرح همچنان روی میز است؛ اما اگر آمریکایی‌ها واقعاً برای دستیابی به توافق جدی باشند، این طرح همچنان می‌تواند زمینه و امکان لازم را برای رسیدن به توافق فراهم کند.

طرح دو روزه و یادداشت تفاهم اسلام‌آباد

عراقچی گفت مسیر طولانی‌ای در مذاکرات طی شد تا در مقطعی به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد رسیدند؛ توافقی که برای دستیابی به آن تلاش زیادی صورت گرفت و سرانجام مورد توافق قرار گرفت. به گفته او، رئیس‌جمهور آمریکا آن را امضا کرد و حتی متن فارسی را هم امضا کرد و سپس رئیس‌جمهور ایران نیز نسخه‌های آن را امضا کرد. اما به دلایلی که همه از آن آگاهیم و در پی نقض یکی از بندهای مهم این توافق از سوی آمریکا، بار دیگر شرایط به سمت درگیری پیش رفت. پس از مدتی، هم ایران و هم طرف آمریکایی انگیزه خود را برای ادامه مسیر بر مبنای آن یادداشت تفاهم از دست دادند. بنابراین، یادداشت تفاهم اسلام‌آباد در حال حاضر دیگر روی میز نیست و موضوعیت اجرایی ندارد. با این حال، تعهداتی که آمریکا در آن یادداشت تفاهم پذیرفته بود و اصل این موضوع که اجرای آن تعهدات می‌تواند مسیر را برای دستیابی به توافق نهایی هموار کند، همچنان مورد قبول دو طرف است.

بر همین اساس، ایران تعهدات آمریکا در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد را به اضافه برخی موضوعات جدیدی که در این فاصله مطرح شده بود، از جمله تحریم‌های جدید آمریکا و درخواست برای لغو آنها، در قالب یک طرح هفت روزه تنظیم کرد. این طرح که به شروط هفت‌گانه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز نیز معروف شد، در واقع شامل مواردی بود که اگر بخواهیم آنها را دقیقاً روی کاغذ بیاوریم، تعدادشان اندکی بیشتر از هفت مورد است. بر اساس این طرح، قرار بود آمریکا در پنج یا شش روز نخست، تعهدات موردنظر را اجرا کند. در روز ششم، ایران تنگه هرمز را باز می‌کرد و از روز هفتم نیز مذاکرات میان ایران و آمریکا برای دستیابی به توافق نهایی آغاز می‌شد.

عراقچی گفت این طرح را در اوایل مهرماه امسال، در جریان سفر به نیویورک، از طریق واسطه‌ی قطری و به‌صورت غیرمستقیم به آمریکایی‌ها ارائه کردند. از آن زمان تاکنون، یعنی طی حدود دو ماه، رفت‌وآمد واسطه‌ها ادامه داشت؛ آنها پیشنهاد‌های آمریکایی‌ها را منتقل می‌کردند و طرف آمریکایی نیز اعلام می‌کرد که با خواسته‌های ایران موافق است، مشروط بر اینکه چند مورد از خواسته‌های خودش هم به طرح اضافه شود؛ خواسته‌هایی که قرار بود در چارچوب توافق نهایی درباره آنها گفت‌و‌گو کنند.

با نزدیک شدن به انتخابات آمریکا و با توجه به محدود بودن فرصت باقی‌مانده تا آن زمان، واسطه‌ها توصیه کردند که برای تسریع در اجرای طرح، مدت آن را کوتاه‌تر کنند. ایران هم با این پیشنهاد مخالفتی نداشت و اعلام کرد که می‌تواند زمان‌بندی را فشرده‌تر کند. به همین دلیل، طرح هفت‌روزه را به طرحی دوروزه تبدیل کردند. بدین صورت که اگر در روز اول آمریکا به تعهداتش عمل کند، ایران نیز در روز دوم تنگه را باز می‌کند.

عراقچی تأکید کرد در طرح دوروزه، در روز اول آمریکایی‌ها اقدامات و تعهدات خود را اجرا می‌کردند و در روز دوم، ایران تنگه هرمز را باز می‌کرد و مذاکرات میان ایران و آمریکا آغاز می‌شد. او گفت مذاکرات از روز دوم شروع می‌شد، نه اینکه در همان روز به نتیجه می‌رسید. در یادداشت تفاهم اسلام‌آباد، ایران یک بازه زمانی ۶۰ روزه برای مذاکرات در نظر گرفته بود که البته قابل تمدید هم بود؛ اما در این طرح، دیگر چنین فرصت زمانی‌ای وجود نداشت و قرار بود مذاکرات بلافاصله آغاز شود و هر چقدر لازم بود ادامه پیدا کند. او این طرح را کاملاً عملیاتی توصیف کرد که هم خواسته‌های ایران و هم خواسته‌های طرف مقابل را در بر می‌گرفت و در عین حال، مسیر را برای مذاکره باز می‌کرد. این طرح تقریباً ۱۰ روز پیش از انتخابات آمریکا به طرف آمریکایی ارائه شد. به گفته او، اگر آن را پذیرفته بودند، چه‌بسا نتایج و تحولات بعدی نیز به شکل دیگری رقم می‌خورد. او همچنین گفت برای ایران اساساً مهم نبود چه کسی در انتخابات پیروز می‌شود و چه کسی شکست می‌خورد؛ آنچه اهمیت دارد، منافع ملی و تأمین خواسته‌های کشور است.

عراقچی گفت آمریکایی‌ها، به هر دلیلی یا درگیر فضای انتخاباتی بودند، یا موضوع را به‌درستی درک نکردند، یا شرایط لازم برای پاسخ مثبت فراهم نشد، در هر صورت، پاسخ مساعدی به این پیشنهاد ندادند و انتخابات هم برگزار شد و نتیجه‌ای رقم خورد که امروز شاهد آن هستیم. موضع فعلی ایران این است که آن طرح دوروزه همچنان روی میز است، اما اگر آمریکایی‌ها واقعاً برای دستیابی به توافق جدی باشند، این طرح همچنان می‌تواند زمینه و امکان لازم را برای رسیدن به توافق فراهم کند. البته در این فاصله تحولاتی هم رخ داده که طبیعتاً باید درباره آنها تعیین تکلیف شود.

او گفت ترامپ چند روز پیش اعلام کرد که دیگر تمایلی به توافق ندارد و به ونس نیز گفت که «دنبال نخود سیاه برود!»

در پاسخ به این پرسش که آیا این اظهارات را صرفاً یک موضع‌گیری سیاسی و رسانه‌ای تلقی می‌کند یا در عمل هم نشانه‌هایی دیده که نشان دهد واشنگتن واقعاً از مسیر دیپلماسی فاصله گرفته است، عراقچی گفت در عمل هم، حتی پیش از آنکه ترامپ آن توییت را منتشر کند، ایران هیچ پاسخی از طرف آمریکایی دریافت نکرده بود. بنابراین، اگر آنها واقعاً برای توافق جدی هستند، طبیعی است که نخستین انتظار ایران این باشد که موضع خود را اصلاح کنند. او گفت اینکه ترامپ هر روز موضع تازه‌ای بگیرد و حتی اظهارات روز قبل خود را تغییر دهد، اتفاق چندان عجیبی نیست، اما نخستین خواسته ایران این است که صریحاً اعلام کند خواهان توافق است. علاوه بر این، ایران به مجموعه‌ای از اقدامات اعتمادساز نیاز دارد تا مطمئن شود این بار شرایط با دفعات گذشته متفاوت است و طرف آمریکایی واقعاً با جدیت وارد مسیر مذاکره شده است. درباره شکل و چگونگی این اقدامات نیز با واسطه‌ها گفت‌و‌گو‌هایی داشته‌اند.

او گفت اگر این دو شرط محقق شود، ایران آمادگی دارد درباره طرح خود و چگونگی اجرای آن با طرف آمریکایی گفت‌و‌گو کند. خواسته ایران کاملاً روشن است: هفت شرطی که مطرح کرده‌اند باید اجرا شود تا تنگه هرمز باز شود. البته اگر آمریکایی‌ها درباره نحوه اجرای این شروط پیشنهاد یا نظری داشته باشند، ایران آماده گفت‌و‌گو است. اینکه چگونه این موارد را روی کاغذ بیاورند، چگونه تنظیم کنند و به چه شکلی به توافقی مطلوب برای هر دو طرف برسند، موضوعی است که می‌توانند درباره آن مذاکره کنند.

عراقچی گفت برای مثال، اگر بخواهند زمان‌بندی دوروزه را به یک روز یا حتی دو ساعت تغییر دهند، برای ایران مسئله‌ای نیست؛ آنچه اهمیت دارد، تحقق خواسته‌های ایران است. اگر خواسته‌های ایران تأمین شود، تنگه هرمز باز خواهد شد. حتی اگر درباره جزئیات و چگونگی اجرای همین شروط هم نیاز به گفت‌و‌گو باشد، ایران آمادگی دارد در سطح کارشناسی وارد مذاکره شود. بنابراین، در اصل گفت‌و‌گو و بررسی پیشنهاد‌ها مشکلی ندارد؛ اما این امر منوط به آن است که طرف آمریکایی ابتدا مواضع خود را اصلاح کند و اقدامات اعتمادساز لازم را انجام دهد.

در پاسخ به پرسشی درباره اینکه اگر ایران در چارچوب طرح دوروزه، یکی از خواسته‌های آمریکا در موضوع هسته‌ای را می‌پذیرفت و قرار بود آن را از روز دوم اجرا کند، آیا امکان پیشرفت و رسیدن به توافق وجود داشت، عراقچی گفت آنها چنین خواسته‌هایی داشتند. به گفته او، طرح دوروزه صرفاً شامل خواسته‌های ایران نبود، بلکه مطالبات طرف آمریکایی را هم در بر می‌گرفت؛ بنابراین با یک طرح متوازن مواجه بودند که تلاش شده بود خواسته‌های هر دو طرف در آن لحاظ شود.

واشنگتن، جریان‌های تصمیم‌گیری و ادعاهای اخیر

در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا می‌توان از بی‌اعتنایی آمریکا این‌طور برداشت کرد که کفه اراده برای جنگ در آمریکا سنگین‌تر شده و جریان‌های جنگ‌طلب در ساختار تصمیم‌گیری این کشور دست بالا را پیدا کرده‌اند، عراقچی گفت سیاست در آمریکای امروز بسیار پیچیده است؛ البته همیشه پیچیده بوده، اما به نظر می‌رسد اکنون این پیچیدگی به‌مراتب بیشتر شده است. در داخل کاخ سفید، افراد و جناح‌های مختلفی حضور دارند که هرکدام تلاش می‌کنند ترامپ را به سمت دیدگاه و رویکرد خودشان سوق دهند. یک جریان معتقد است که باید وارد جنگ شد. نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی (نتانیاهو) هم هر روز در حال تماس و رایزنی است و هر روز با طرح یک توطئه جدید، تلاش می‌کند آمریکا را به سمت جنگ بکشاند.

او گفت همین یکی دو روز گذشته شاهد طرح ادعا‌هایی بودند که واقعاً نمی‌داند چه تعبیری برای آنها به کار ببرد؛ ادعا‌هایی مضحک و مسخره از جمله اینکه ایران قصد دارد با بمب شیمیایی به واشنگتن حمله کند، دست به ترور رهبران آنها بزند یا موشک‌های خود را زیر سد‌ها پنهان کرده است. اینها ادعا‌هایی کاملاً بی‌اساس و مضحک هستند. با این حال، نکته عجیب این است که چنین حرف‌هایی را نه جامعه آمریکا، بلکه رهبران سیاسی آمریکا می‌پذیرند. برای مثال، بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، به پایگاه نظامی می‌رود و محل زندگی خود را تغییر می‌دهد.

عراقچی گفت یک طرف ماجرا رژیم صهیونیستی است؛ نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی (نتانیاهو) که بقای سیاسی خود را در شعله‌ور شدن سه باره جنگ می‌بیند، تلاش می‌کند آمریکا را بار دیگر به یک جنگ دیگر بکشاند. در کنار این جریان، افرادی هم در کاخ سفید و واشنگتن حضور دارند که چنین رویکردی را دنبال می‌کنند. در مقابل، به نظر می‌رسد جریانی نیز وجود دارد که همچنان به مذاکره باور دارد و می‌خواهد از مسیر دیپلماسی به نتیجه برسد. این جریان، مذاکره و دستیابی به یک دستاورد دیپلماتیک را برای خود یک دستاورد می‌داند. در این میان، جریان دیگری هم اخیراً شکل گرفته که معتقد است نه می‌توان به توافق رسید و نه جنگ گزینه مناسبی است؛ بلکه باید از طریق فشار‌های اقتصادی و تحریم‌ها، به تصور خودشان، ایران را به تسلیم وادار کرد. خود ترامپ هم در چنین فضایی قرار دارد؛ وضعیتی که همه با آن آشنا هستند. او مرتب میان ایده‌ها و رویکرد‌های مختلف در حال جابه‌جایی است و مواضعش را تغییر می‌دهد.

مواد هسته‌ای و ذخایر ۶۰ درصد

عراقچی درباره سرنوشت ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد گفت امکان دستیابی به یک فرمول برای حل این مسئله وجود دارد. او گفت ایران در این زمینه چند خط قرمز مشخص دارد؛ نخست اینکه این مواد از کشور خارج نخواهد شد و دوم اینکه این ذخایر متناسب با نیاز‌های ایران با هر تعریفی که از این نیاز‌ها داشته باشند، مورد استفاده قرار خواهد گرفت. در این میان، ایده‌ها و فرمول‌های مختلفی از سوی واسطه‌ها مطرح شده است. برخی از این پیشنهاد‌ها قابل بررسی هستند، بعضی نقاط مثبت بیشتری دارند و برخی دیگر با ملاحظات و نقاط منفی بیشتری همراه‌اند. او معتقد است در موضوع مواد هسته‌ای می‌توان به یک راه‌حل منصفانه رسید که هم مبتنی بر منافع ملی ایران باشد و هم نیاز‌های کشور را تأمین کند.

او همچنین گفت این موضوع را نمی‌توان به‌صورت منفرد و جدا از سایر مسائل بررسی و درباره آن تصمیم‌گیری کرد. این مسئله باید در چارچوب یک بسته مورد بررسی قرار بگیرد. در نهایت، تصمیم‌گیری‌ها در کمیته مذاکرات شورای عالی انجام می‌شود و سپس در خود شورای عالی به تصویب می‌رسد. این تصمیمات نیز مراحل مشخصی را طی می‌کنند تا به مصوبه نظام تبدیل شوند. بنابراین، درباره همه این موضوعات بر اساس منافع کشور تصمیم‌گیری می‌شود و پس از طی مراحل قانونی و تصمیم‌گیری به مرحله اجرا درمی‌آید.

عراقچی درباره این پرسش که آیا اظهارات اخیر به معنای تغییر رویکرد ایران نسبت به فرمول قبلی است، گفت من معتقدم امکان دستیابی به یک فرمول برای حل این مسئله وجود دارد. او همچنین اشاره کرد محسن رضایی اخیراً اعلام کرده است که ایران به این ذخایر برای تأمین نیاز‌های خود احتیاج دارد و این موضوع را حتی به روسیه نیز اطلاع داده است. پیش از دو جنگ تحمیلی اخیر، ایران از طریق تعریف یک فرمول مشخص، به دنبال حل وفصل این موضوع بود. او گفت ایده‌ها و فرمول‌های مختلفی از سوی واسطه‌ها مطرح شده است و برخی از این پیشنهاد‌ها قابل بررسی هستند.

دکترین هسته‌ای و مواضع روسیه و چین

عراقچی درباره بحث ضرورت بازنگری در دکترین هسته‌ای کشور گفت این بحث واقعاً بحثی گسترده، جدی و دارای ابعاد مختلف است که موافقان و مخالفان خودش را دارد. او گفت هم کسانی که معتقدند دکترین هسته‌ای کشور باید به همین شکل فعلی حفظ شود و هم کسانی که از ضرورت تغییر آن صحبت می‌کنند، هر دو استدلال‌ها و منطق خودشان را دارند. به گفته او، نباید تصور کنیم کسانی که خواهان تغییر دکترین هستند، منطق سستی دارند؛ آنها هم منطق قوی‌ای دارند. در طرف مقابل هم کسانی که بر حفظ دکترین فعلی تأکید می‌کنند، منطق و استدلال‌های محکمی دارند. بنابراین با یک بحث کاملاً جدی و راهبردی برای کشور مواجه هستیم.

او گفت اصل طرح و بررسی این موضوع نه‌تنها ایرادی ندارد، بلکه اتفاقاً خوب است که چنین بحثی در فضای کارشناسی و نخبگانی کشور به‌صورت جدی مطرح شود؛ چراکه مستقیماً با منافع ملی و عالی کشور سروکار دارد. هر دکترینی که در نهایت انتخاب کنیم، چه از منظر منافع و چه از منظر هزینه‌های احتمالی، تصمیمی با آثار و تبعات بسیار مهم خواهد بود. کسانی که معتقدند دکترین هسته‌ای باید تغییر کند، استدلالشان این است که دکترین موجود نتوانسته از تأسیسات هسته‌ای ایران محافظت کند. آنها می‌گویند عضویت و ماندن ایران در پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT)، قرار گرفتن تأسیسات هسته‌ای کشور تحت نظارت پادمان و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و پایبندی به چارچوب‌های نظارتی موجود، نتوانسته است مانع حمله و بمباران این تأسیسات شود. از نگاه آنها، وقتی این سازوکار‌ها نتوانسته‌اند امنیت تأسیسات هسته‌ای ایران را تضمین کنند، باید به فکر راهکار دیگری، دست‌کم برای حفاظت از برنامه هسته‌ای کشور، باشیم. از طرف دیگر خروج از چارچوب فعلی و تغییر دکترین نیز تبعات ساده‌ای ندارد.

در پاسخ به پرسشی درباره ارزیابی او از موضع روسیه و چین اگر بحث بازنگری در دکترین هسته‌ای ایران از سطح محافل کارشناسی و نخبگانی فراتر برود و به یک موضوع جدی در دستور کار سیاست‌گذاری کشور تبدیل شود، عراقچی گفت روسیه و چین هم در این زمینه مواضع مخالفی دارند. آنچه اهمیت دارد این است که تا این لحظه، دکترین ایران تغییری نکرده و مواضع رسمی ایران همچنان همان مواضع قبلی است. او گفت در جامعه بحثی در این باره شکل گرفته و هیچ ایرادی نمی‌بیند که دیدگاه‌های مختلف مطرح شوند و همه بتوانند نظرات خودشان را بیان کنند. به گفته او، هر دو طرف استدلال‌ها و منطق خاص خودشان را دارند. او لزوماً همه این استدلال‌ها را قبول ندارد، اما نمی‌توان انکار کرد که هر کدام بر مبنای منطقی مطرح می‌شوند. بنابراین، اجازه بدهیم این بحث در فضای کارشناسی و نخبگانی کشور ادامه پیدا کند و دیدگاه‌های مختلف شنیده شود. با این حال، او تأکید کرد که موضع رسمی ایران در این زمینه همچنان همان موضع پیشین است و تغییری نکرده است.

منبع: www.yjc.ir

خبر بعدی

استاندار آذربایجان شرقی: بسیج یادآور تکیه بر همبستگی است

سیاسی · ۲ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
سیاسی

حاجی‌دلیگانی: علیه برخی مسئولان اعلام جرم می‌کنیم

حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نماینده شاهین‌شهر، میمه و برخوار در مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگویی با اشاره به بیانیه مقام معظم رهبری در ۱۳ آبان‌ماه، از برخی تصمیمات و اظهارنظرهای اخیر انتقاد کرد و گفت نمایندگان مجلس علیه مسئولانی که آسایش و آرامش مردم را برهم بزنند اعلام جرم خواهند کرد.

۳۰ آبان ۱۴۰۵ ۱۴:۱۹۳ دقیقه مطالعه
سیاسی

ضرورت مقابله با محاصره اقتصادی آمریکا و اتحاد ملی

حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب رئیس مجلس شورای اسلامی، شنبه ۳۰ آبان در شورای اداری استان همدان گفت راهی جز شکستن حصر اقتصادی آمریکا وجود ندارد و ایران امروز به‌عنوان یک قدرت در معادلات جهانی مطرح است.

۳۰ آبان ۱۴۰۵ ۱۲:۲۹۶ دقیقه مطالعه
سیاسی

عراقچی: تفاهم اسلام‌آباد روی میز نیست؛ طرح دو روزه جایگزین شد

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه گفت یادداشت تفاهم اسلام‌آباد موضوعیت اجرایی ندارد و طرح دو روزه همچنان روی میز است؛ طرحی که اجرای تعهدات آمریکا در روز اول و بازگشایی تنگه هرمز در روز دوم را پیش‌بینی می‌کند.

۳۰ آبان ۱۴۰۵ ۱۱:۵۹۵ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر