۱ آذر ۱۴۰۵، یکشنبه تبریز ۱۴°
دلار۲۶۷٬۳۷۵ تومان ▼ ٪۰٫۵۹یورو۲۹۳٬۸۰۰ تومان ▼ ٪۰٫۶۰درهم۷۲٬۸۳۷ تومان ▼ ٪۰٫۶۰لیر۵٬۳۲۰ تومان ▼ ٪۰٫۵۶پوند۳۴۹٬۹۹۰ تومان ▼ ٪۰٫۶۰طلای ۱۸ عیار۲۳٬۴۵۸٬۴۰۰ تومان ▲ ٪۲٫۲۳
تبریز فوری
خبر فوری

امارات در فاز وارونه‌سازی تاریخ

باشگاه خبرنگاران جوان - چهارشنبه گذشته در افتتاحیه نمایشگاه کتاب «شارجه» در امارات، کشوری که فقط ۵۵ سال عمر دارد، سلطان بن محمد القاسمی، شیخ منطقه شارجه طی یک سخنرانی از تأسیس جایزه جدیدی به نام جایزه «هارون‌الرشید» در حوزه‌های گوناگون علمی، مانند علوم تجربی، ادبیات و مهندسی، ذیل نمایشگاه کتاب این شیخ‌نشین خبر داد.

· ۴ دقیقه مطالعه

او در تبیین چنین نام‌گذاری عجیبی گفت: «هارون‌الرشید شخصیتی یگانه است. برخی مورخان به او ستم روا داشته‌اند، به او تهمت زده‌اند و ما باید شأن او را در عالم گرامی بداریم».

انتخاب اسم هارون‌الرشید برای نام‌گذاری یک جایزه علمی و مربوط به میراث مکتوب، علاوه بر رویکرد‌های سیاسی و البته سلفی، یک طنز تلخ تاریخی است.

برخی بر این باورند که ما به دلیل پیروی از مذهب اهل‌بیت (ع) به هارون و اقدامات وی نگاهی منفی و توأم با نفرت داریم؛ اما نکته اساسی اینجاست که پنجمین خلیفه عباسی که بین سال‌های ۱۷۰ تا ۱۹۳ قمری، حدود ۲۳ سال بر تخت سلطنت تکیه زد، ویژگی‌های شخصیتی خاصی داشت که سبب می‌شد همه مورخان، اعم از شیعه و اهل‌سنت، به وی روی خوش نشان ندهند و ننگ تعریف و تمجید از وی را بر جبین خویش نپسندند و صرفاً به حفظ ظاهر بسنده کنند.

نیکولو ماکیاولی (فیلسوف سیاسی اهل فلورانس، درگذشته ۱۵۲۷ میلادی) عقیده داشت هدف، وسیله را توجیه می‌کند و بر همین اساس، «توجیه استفاده از هر ابزاری (از جمله فریب، نیرنگ و قتل) برای کسب، حفظ و تحکیم قدرت، جدا از معیار‌های اخلاقی» را اصطلاحاً «تفکر ماکیاولیستی» نامیده‌اند. این رویکرد البته در حیات بخش بزرگی از حاکمان جنایتکار تاریخ، معتبر و قابل بررسی است، اما در زندگی هارون‌الرشید، جایگاه و موقعیت خاص و منحصر به‌فردی دارد. هارون تقریباً تمام افرادی را که به آنها گمان بد برده‌بود، از میان برداشت.

در میان سیاهه جنایات او، قتل دوستان نزدیکی همچون خاندان برامکه دیده می‌شود. هارون به نوعی «پارانویا» مبتلا بود که تا آخرین دقایق عمر، او را رها نکرد. طبری گزارش مربوط به اقدام هارون علیه خاندان برمکی را به سبب سوءظن به تفصیل آورده‌است.

خلیفه عباسی تنها در تقابل با اهل‌بیت (ع) و آل‌ابی‌طالب به چنین جنایات هولناکی دست نمی‌زد، بلکه با هر گزینه رقیبی که از آن احساس خطر می‌کرد، چنین برخوردی داشت. او در دقایق پایانی عمر دستور داد بدن «بشیر بن لیث» برادر رافع بن لیث را که در خراسان علیه هارون اقدام کرده‌بود، قطعه‌قطعه کنند؛ «ابن‌تغری بردی» در «نجوم الزاهره» آورده‌است «هارون قصاب را فراخواند و به او دستور داد که بند از بند [بشیر]جدا کند».

او پس از دیدن صحنه مثله کردن رافع، از هوش رفت و مدتی بعد مُرد. چنین وحشی‌گری عجیبی در رفتار هارون‌الرشید نسبت به خاندان رسول‌خدا (ص) و آل‌ابی‌طالب بیش از دیگران به چشم می‌آید. هارون به عهد و پیمان خود نیز استوار نبود و همه چیز را فدای قدرت و موقعیت خود می‌کرد. او با آنکه به «یحیی بن عبدالله» یکی از سادات حسنی، امان داده و بر این امان قسم یادکرده‌بود، وی را به طرز فجیعی به شهادت رساند و تعداد زیادی از افراد خانواده وی را از بین برد.

نکته جالب توجه در رفتار هارون، وجود نوعی دوگانگی شخصیت بود که از رویکرد‌های قدرت‌طلبانه وی ناشی می‌شد. هارون که به ظاهر می‌کوشید با فضلا همنشین باشد و خود را اهل فضل و زهد جا بزند، در رفتار ابداً چنین نبود؛ طبق گزارش «جرجی زیدان» هارون در دربار خود ۲هزار کنیز داشت که تنها ۳۰۰ نفر از آنها رامشگر و نوازنده بودند!

درباره شخصیت و اقدامات هارون، موارد متعدد دیگری نیز وجود دارد که از حوصله این نوشتار بیرون است و علاقه‌مندان می‌توانند برای سنجش عیار آنها به متون معتبر تاریخی مراجعه کنند.

هارون با چنین کارنامه سیاهی، در ردیف سیاستمدارانی قرار دارد که در تاریخ، با شیوه‌های ماکیاولیستی، چند صباحی را بر سریر قدرت گذراندند و سپس به دیار عدم رهسپار شدند تا پندی برای آیندگان باشند.

اما ظاهراً این پندنامه، برای حکام سبک‌مغز اماراتی، مفهوم و معنایی ندارد. توهم اینکه می‌توان با جعل تاریخی و نادیده گرفتن شواهد، روایت‌ها را واژگونه و هویت‌ها را دگرگون کرد، این بار شیوخ حاشیه جنوبی خلیج فارس را به بیراهه‌ای جدید کشانده‌است؛ بیراهه‌ای که می‌خواهد از طریق سفیدشویی کارنامه قاتلان ائمه اطهار (ع) و مؤمنان مظلوم، هویتی جدید برای شیوخ تازه به دوران رسیده خلق کند.

هویتی که بی‌تردید نشانه‌های رفتار و الگوی ماکیاولیستی و همذات‌پنداری با هارون، در آنها بیرون از شمارش است. غافل از اینکه نه می‌توان تاریخ را از چشم آیندگان پنهان کرد و نه می‌شود بر صورت خورشید خطی کشید.

منبع: روزنامه قدس

منبع: www.yjc.ir

خبر بعدی

نیویورک‌تایمز: اختلاف بر سر سرنوشت ذخایر اورانیوم ایران همچنان مانع مهم مذاکرات است

اجتماعی · ۱ دقیقه مطالعه

اخبار مرتبط

همه ›
اجتماعی

۱۴ هزار و ۶۱۷ برنامه هفته بسیج در مازندران

فرمانده سپاه کربلا در دیداری به مناسبت آغاز هفته بسیج با نماینده ولی فقیه در این سپاه از برنامه‌های هفته بسیج در مازندران خبر داد؛ بیش از ۱۴ هزار و ۶۱۷ برنامه در سطح استان برنامه‌ریزی شده است.

۱ آذر ۱۴۰۵ ۱۹:۳۸۵ دقیقه مطالعه
اجتماعی

پیش‌بینی بارش باران و برف در مناطق شمالی از یکشنبه

صادق ضیاییان، رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا، از بارش باران و برف در مناطق شمالی کشور از یکشنبه و کاهش نسبی دما در روزهای آینده خبر داد. برای تهران نیز طی دو روز آینده آسمان صاف تا کمی ابری با افزایش باد پیش‌بینی شده است.

۱ آذر ۱۴۰۵ ۱۹:۲۶۳ دقیقه مطالعه
اجتماعی

بارندگی در کردستان نسبت به سال گذشته ۱۰۰ درصد افزایش یافت

آرش آریانژاد، مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کردستان، اعلام کرد میانگین بارش استان از ابتدای مهرماه سال جاری تاکنون به ۸۳ میلی‌متر رسیده و میانگین پرشدگی مخازن سدها از ۳۲ درصد به ۴۴ درصد افزایش یافته است.

۱ آذر ۱۴۰۵ ۱۸:۵۸۲ دقیقه مطالعه

اخبار بیشتر