اقتصاددان: طوفان تورم مبلغ کالابرگ را میبلعد
دکتر سید مرتضی افقه در گفتوگویی از پیامدهای حذف ارز ترجیحی و اجرای طرح کالابرگ گفت و اظهار کرد دولت در شرایط فعلی منبعی برای ادامه این طرح ندارد.

به گزارش تبریز فوری به نقل از ایسنا، دکتر سید مرتضی افقه در گفتوگویی با اشاره به پیامدهای حذف ارز ترجیحی و اجرای طرح کالابرگ اظهار کرد: «برای برخی اقتصاددانان مشخص بود که طوفان تورم ایجادشده بعد از اجرای این طرح، حتی اگر مابهالتفاوت آن به صورت کالا و یارانه پرداخت شود، به سرعت مبلغ کالابرگ را میبلعد.» او افزود که این موضوع پیش از اجرا توسط او و تعدادی از کارشناسان اقتصادی مطرح شد، اما مسئولان پاسخ دادند که مبلغ کالابرگ را متناسب با نرخ تورم افزایش میدهند.
افقه گفت پاسخ او این بود که دولت با توجه به شرایط فعلی، از جمله جنگ و بهخصوص پس از محاصره دریایی که عملا صادرات نفت را به سمت صفر میل داد، توان افزایش بیشتر مبلغ را ندارد. او پیشبینی کرده بود که دولت حتی همان مبلغ کالابرگ را هم نتواند پرداخت کند. به گفته او، قابل پیشبینی بود که آن تورم طبیعی منجر به تلاطمهایی شود و نهایتا قدرت خرید بخش عظیمی از مردم را دچار مشکل کند.
دولت پولی ندارد؛ درآمد نفتی نزدیک به صفر شده است
استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز گفت که در شرایط فعلی، دولت پولی ندارد و درآمدهای نفتی احتمالا نزدیک به صفر شده و درآمد عمدهای ندارد. او افزود که چون بسیاری از کسبوکارها دچار مشکل شدهاند، منبع دوم درآمد دولت، یعنی مالیات هم دچار مشکل شده است. به گفته او، مشکلات فعلی تا زمانی که جنگ و این شرایط اقتصادی ادامه داشته باشد وجود دارد و اگر ادامه پیدا کند، بدتر هم میشود.
دولت برای ادامه طرح کالابرگ هیچ منبعی ندارد
افقه درباره منابع جایگزین دولت برای ادامه طرح کالابرگ در سال آینده گفت: «دولت هیچ منبعی ندارد، اگر مشکل جنگ تمام نشود.» او چند پیشنهاد برای تامین این منابع مطرح کرد. نخست، گروه کوچکی از افراد هستند که ثروتشان با ثروتمندان عادی قابل مقایسه نیست. این گروه که او آنها را «ابرثروتمندان» نامیده است، منبع ثروتشان معمولا از بخشهای غیرمولد تامین شده و به دلیل قدرت و نفوذی که بعضا دارند فرار مالیاتی دارند و نسبت به ثروتشان مالیات کمتری میپردازند. بنابراین، اگر دولت بتواند با مکانیزمهایی از آنها مالیات بیشتری اخذ کند، میتواند یک منبع درآمدی باشد.
او افزود که دوم، نهادهایی هستند که طبق قانون معاف از مالیاتاند؛ دولت میتواند موقتا قانون معافیت را بردارد تا از این گروه که معمولا ثروت و دارایی بالایی دارند نیز مالیات بگیرد. به گفته او، این دو منبع شاید بتواند راه تنفسی در شرایط فعلی برای بودجه دولت ایجاد کند، تا زمانی که تکلیف جنگ روشن شود و دولت بتواند اقدامات حمایتیاش را تقویت کند و مردم بیش از این از این سیاستها لطمه نخورند.
کالابرگ حداقل کاری است که دولت در شرایط بحرانی میتواند انجام دهد
افقه درباره کارآمدی ادامه طرح کالابرگ در شرایط فعلی گفت: «این حداقل کاری است که دولت در شرایط بحرانی باید انجام دهد.» او افزود که یارانه و کالابرگ نتوانستهاند جبران سونامی تورمی که بعد از حذف ارز ترجیحی ایجاد شد باشند و با تداوم جنگ، این تورم تشدید شد. به گفته او، اگر دولت بتواند منابع درآمدی جدیدی مثل دو مورد فوق به دست آورد، آنگاه میتواند مبلغ یارانه یا کالابرگ را افزایش دهد. با این وصف، تخصیص منابع حمایتی باید با آسیبی که خانوارها در دهکهای مختلف دیدهاند، متناسب و متفاوت باشد.
او اظهار کرد که با شرایط ایجادشده، فکر میکند ۸۰ درصد از مردم کشور باید مشمول دریافت کمکهای حمایتی باشند، اما دولتها اطلاعات کافی برای طبقهبندی افراد جامعه براساس داراییها و منابع مالیشان ندارند.
ساختارها و راهکارهای دیگر
استاد اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز درباره راهکارهای دیگر برای رفع چالشهای اقتصادی گفت: «الان راهکاری دیگر وجود ندارد. ما این کارها را باید خیلی قبلتر، قبل از اینکه به اینجا برسیم، انجام میدادیم؛ یعنی ساختارها را اصلاح میکردیم.» او افزود که حتی اگر دولت پول هم داشته باشد، ساختارهای ناکارآمدی مثل بروکراسیها، مدیریتهای ضعیف، بیثباتیهای سیاستی و مدیریتی و ... از عوامل اصلی هستند که پیش از جنگ نیز از موانع عمده ارتقاء عملکرد دولتها در زمینههای مختلف بود، چه رسد به شرایط جنگی فعلی.
افقه خاطرنشان کرد که در این فرصت کوتاه و شرایط جنگی، دیگر فرصت تغییرات ساختاری نیست. بهبود اوضاع امکانپذیر نیست و باید به فکر کاهش اثرات منفی آن باشیم. به جز اینکه مشکل تحریم حل شود و فروش نفت امکانپذیر باشد، بعید میداند دولت بتواند کار بیشتر از آنچه جاری است انجام دهد.
منبع: www.isna.ir

خلعید زمینهای غیرفعال سرمایهگذاران در آذربایجانغربی






