اعتراض دانشجویی در بریتانیا و نشانههای گسترش موج اعتراض در اروپا
هزاران دانشجو در سراسر بریتانیا از کلاسها خارج شدند و در اعتراض به اولویتبندی هزینههای دفاعی بر آموزش و خدمات عمومی در لندن تجمع کردند. این رویداد در پسزمینهای از تورم، بحران مسکن، بیکاری و کاهش بودجهٔ آموزش رخ داده است.

به گزارش تبریز فوری به نقل از الجزیره، اعتراضاتی که اروپا را فرا گرفتهاند، سطح جدیدی از بسیج مردمی را نشان میدهند که با هیچ نمونهٔ تاریخی پیشین قابل مقایسه نیست. در فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، صربستان، آلمان و دیگر کشورهای قاره، جنبشهای تودهای علیه ریاضت اقتصادی و ناکامیهای دولتها شکل گرفتهاند.
روز جمعه، بریتانیا شاهد آن بود که به احتمال زیاد آغاز موج خود از تظاهرات جوانان است. هزاران دانشجو از صدها مدرسه و دانشگاه در سراسر کشور، از ابردین تا برایتون و از سوانزی تا ناتینگهام، کلاسها را ترک کردند؛ رویدادی که یکی از بزرگترین بسیجهای دانشجویی از زمان سهبرابر شدن شهریهها در سال ۲۰۱۰ توصیف شده است.
سازماندهی و حمایت اتحادیهها
این اعتراضات به فراخوان سازمانهای مرتبط با «کنفرانس بینالمللی علیه جنگ» برگزار شد؛ ابتکاری پاناروپایی که هدف آن هماهنگی جنبشها علیه نظامیگری است. اتحادیه دانشگاه و کالج (UCU) نخستین اتحادیهای بود که از این ابتکار با «روز ملی اقدام» حمایت کرد و از اعضای خود در سراسر بخش دانشگاه خواست تا در کنار دانشجویان تجمع و گردهمایی برگزار کنند. اینکه اتحادیههای بزرگ دیگر نیز از این اقدام حمایت کردند — از جمله Unison، Unite، اتحادیه ملی آموزش (NEU)، GMB و مؤسسه آموزشی اسکاتلند (EIS) — نشاندهندهٔ ظرفیت حمایت اتحادیههاست.
در لندن، تجمعات دانشگاهها و کالجها به میدان ترافالگار رسیدند و با شعار «برای آیندهٔ ما بجنگید، نه برای جنگهای آنها» حرکت کردند؛ سپس به سوی خیابان داونینگ حرکت کردند تا فعالان دانشجویی و رهبران اتحادیههای کارگری دولت را به دلیل اولویتبندی هزینههای دفاعی بر آموزش و خدمات عمومی مورد انتقاد قرار دهند.
دلایل خشم جوانان
برای جوانان بریتانیایی دلایل بسیاری برای خشم وجود دارد. همانند دیگر نقاط اروپا، جوانان بریتانیا با همزمانی تورم بالا، بیکاری، رکود اقتصادی، تضعیف خدمات عمومی و کاهش سطح زندگی مواجهاند؛ از جمله بحران مسکن که با سفتهبازی ملکی تشدید شده است. این وضعیت در کنار برخورد خشونتآمیز پلیس با همبستگی با فلسطین، نژادپرستی و جنسیتگرایی بیمهار و انتظار بروز فاجعهٔ زیستمحیطی و اقلیمی، اعتراض تودهای را تا حد زیادی قابل پیشبینی میکند.
بر اساس برآوردهای دولتی، نزدیک به یک میلیون نفر در سن ۱۶ تا ۲۴ سال «Neets» — یعنی نه در تحصیل، نه در کار و نه در آموزش — هستند؛ این رقم بیش از ۱۳ درصد این گروه سنی را تشکیل میدهد. جوانان بیش از ۴۰ درصد بیکاران کشور را تشکیل میدهند. علاوه بر بازار کار دشوار، اپیدمی گستردهٔ مشکلات سلامت روان و نظام آموزشیای که توان پرداخت آن برای اندکی وجود دارد نیز مطرح است.
اینها نشانههای بحران اجتماعی و اقتصادیای است که در انتظار وقوع است، با این حال واکنش دولت جستوجوی ریاضت بیشتر بوده است.
آموزش، بودجه و نظامیگری
شگفتآور است که آلن میلبرن، وزیر پیشین کارگر که در اواخر دههٔ ۱۹۹۰ مسئول ورود مالی خصوصی به NHS بود، مأمور تهیهٔ گزارش جنجالی دربارهٔ Neets برای دولت شد. چرا باید رفاه ارائه داد وقتی بخش خصوصی میتواند بحران را حل کند؟ بیشگفتی، توصیههای میلبرن بازارمحور است و شامل کاهش برخی مزایا برای جوانان، از جمله افراد دارای معلولیت، میشود.
این وضعیت بر سالها ریاضت در آموزش عالی افزوده میشود. کاهش مشاغل و تعطیلی دورهها پاسخ معمول مدیریت دانشگاهها در مواجهه با کمبود بودجهٔ مستقیم دولتی شده است. بسیاری آن را «ویرانگری علمی» توصیف میکنند. آنچه کاهش بودجه تولید کرده، اختلال شدید، آشفتگی و سوءمدیریت است: معاملاتی که با بانکها، مشاوران مدیریت و برونسپاری شرکتی به بهای کیفیت آموزش، کارایی و سود را در اولویت قرار میدهند.
در حالی که فرصتهای آموزشی و مشاغل غیرنظامی در حال کاهشاند، به جوانان بریتانیایی فرصتهای بیشتری در ارتش پیشنهاد میشود؛ ارتش اکنون طرح ۱۸ ماههٔ «foundation scheme» با حقوق کامل را تبلیغ میکند.
آموزش نظامی، که با کارزار عمومی دربارهٔ «آمادگی جنگی» در چارچوب مرور استراتژیک دفاعی سال گذشته تقویت شده بود، ایدهٔ وزیران زیر کییر استارمر، یکی از نепاپیوترین نخستوزیران تاریخ بریتانیا، بود. استارمر درست پیش از ترک مقام، ۱۵ میلیارد پوند (۱۹.۶ میلیارد دلار) دیگر به بودجهٔ دفاع اختصاص داد؛ مجموعاً ۲۹۸ میلیارد پوند (۳۸۹.۸ میلیارد دلار) در چهار سال.
این روند نگرانکنندهای در سراسر اروپاست: بودجهٔ خدمات عمومی در حال کاهش و هزینههای نظامی در حال افزایش است. این واقعیت از دید جوانان پنهان نمانده است.
اما آنچه این تب مسلحسازی را پیش میبرد، این است که پروژهٔ اروپایی بیش از پیش با ناتو گره خورده است؛ در کنار اصرار دونالد ترامپ مبنی بر اینکه اتحادیه اروپا باید سهم عادلانهٔ خود را در حفظ این ائتلاف بپردازد. حمایت از اوکراین در برابر روسیه در مرکز این پروژه قرار دارد.
چشمانداز سیاسی و مطالبات
اگر بسیج جوانان در بریتانیا به سطحی مشابه فرانسه برسد، این میتواند نخستین آزمون بزرگ دولت اندی برنم باشد. شورش فرانسه با مسئلهٔ آموزش آغاز شد؛ نه نخستین اعتصابها در تاریخ فرانسه بر سر آموزش، اگر ریشههای قیامهای ۱۹۶۸ را در نظر بگیریم. با این همه، فرانسه ۵.۱ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف آموزش میکند.
بریتانیا ۴.۱ درصد تولید ناخالص داخلی را صرف آموزش میکند و بخشی از این بودجه نیز به دفاع اختصاص یافته است؛ با کاهش بودجهٔ مدارس در سالهای آینده.
بریتانیا در یک دههٔ گذشته هفت نخستوزیر داشته است؛ هر یک ناتوان از ارائهٔ توزیع درآمد و ثروتی که به شدت نیاز بود. یک دههٔ نخستوزیران محافظهکار به ثروتمندان اجازه داد بسیار ثروتمندتر شوند. استارمر این سنت را ادامه داد. او در انتخابات محلی اخیر از سوی حزب ریفورم و سبزها شکست خورد؛ نخست به این دلیل که نتوانست به وعدههای دموکراتیک اجتماعیای که بسیاری از دولت کارگر انتظار داشتند عمل کند.
دوم، او نتوانست خشم واقعی بر سر همدستی بریتانیا در نسلکشی فلسطینیان را درک کند و سپس با قانونگذاری تنبیهی به اعتراضات تودهای واکنش نشان داد. علیرغم افزایش محبوبیت برنم، نخستوزیر کنونی همان مسیر پیشینی خود را ادامه داده است. وزیر خارجهٔ جدید او پذیرفته است که دولت دربارهٔ فلسطین اشتباه کرد، اما این باید با اقدام همراه شود.
با افزایش اعتراضات، رویکرد سختگیرانه برای برنم کارساز نخواهد بود. همچنین اصلاحات نولیبرال بیشتر. نیمقرن خصوصیسازی، مقرراتزدایی و کاهش رفاه اجتماعی، ناخوشی کنونی را پدید آورده و بحران تنها در حال تعمیق است.
جوانان و بقیهٔ جامعهٔ اروپا تغییر — تغییری واقعی و پایدار در حوزههای سیاسی و اقتصادی — را مطالبه میکنند.
انقلابهایی که در سال ۱۸۴۸ اروپا را درنوردیدند، واکنشی به بحران اقتصادی شدید، بیکاری و برداشتهای بدی بود که قحطی ایجاد کردند. اعتراضات امروز اروپا در شرایطی قابل مقایسه رخ میدهند. وظیفهٔ کسانی که خواهان تغییرند، بینالمللگراییای است که بتواند شکایتها را تعمیم دهد، جنبشها را هماهنگ کند و همبستگی مشخص علیه ریاضت و جنگ ارائه دهد.
نویسندهٔ این مطلب تأکید کرده است که دیدگاههای مطرحشده متعلق به خود اوست و لزوماً بازتاب مواضع تحریریهٔ الجزیره نیست.
منبع: www.aljazeera.com

پاشینیان: شبکه برق ارمنستان به ترکیه و آذربایجان متصل میشود





